Düşünce Denizi

Adam Smith kimdir? ve Liberalizm nedir? (Ustura Ansiklopedisi’nden)

Eski mizah dergilerinden Ustura’yı karıştırırken karşıma çıkan bu yazıyı sizlerle paylaşmak istedim. Yıllarca önce yazılmış bu yazı liberalizm kavramının ülkemizde yeni yeni revaçta olmaya başladığı günlerde kaleme alınmış. Aradan şunca yıl geçti, mizah anlayışıyla ele alınan bu yazının öngörüsü haklı çıkmadı mı dersiniz? Yazı aynen şöyle:

———alıntı başı:
Günümüzün önde politikacılarının beynine ışık tutmuş ve kellelerine nur saçmış olan Adam Smith (1723-1790) on sekizinci yüzyıl sonlarında yaşamış ve bundan yüz seksen yıl önce ölmüş bir İngiliz iktisatçısıdır. 1723’de İskoçya’da doğmuş olduğu halde 1970’de İstanbul’un Şişli’sinde ve Ankara’nın Çankaya’sında oturanları etkilemektedir. Bizim allame-i cihan ve dümbelek-i pehlivan olan birtakım politikacılarımızın, iki yüzyıl önceki Adam Smith’ten yeni haberleri olduğu için, bu eski Kmith’e cankurtaran simidi gibi sarılmışlardır.

Glaskow ve Oxford Üniversitelerinde öğrendimden sonra Edinburg Üniversitesi’nde hocalık etmiş, kırk yaşındayken hocalığı bırakıp bir asılzade çocuğuna takılarak, bizim politikacıların özel sermaye çocuklarından yararlandıkları gibi, o da yararlandığı bu asılzade çocuğuyla birlikte Fransa’yı ve İsviçre’yi gezip dolanarak bilgisini ve görgüsünü arttırmıştır.

Düklerle, kontlarla, lordlarla arayı uyduran Adam Smith 1746’da yurduna dönünce libarimizmin ana kitabı olan “Ulusların mangırı bulma, dünyalığı düzme ve küpü doldurma yolları” (Lö röşerş sür la natür e la koz dö la zamazingo) adlı yapıtını yayımlamıştır.

Klasik liberalizmin ağababası olan Adam Smith, bugünkü özel sermaye çocuklarının da aile dostu ve beybabası sayılır.
Adam Smith’in liberalizmin şu sloganı çok ünlüdür: “Lesse passe, lesse fer!” Yani ne der? Mana murad olundukta Türkçesi “Koyver geçsin, Tutma yapsın, bırak etsin!” demektir.

Eskiden Osmanlıcaya “Serbesti mesleği” diye çevrilen liberalizmin özeti şudur:
İşbölümü: Hiç kimse çizmeden yukarı çıkamaz ve herkes ayağını yorğanına göre uzatabilir.
Her koyun kendi bacağından ve her öküz kendi boynuzundan asılır ve herkes kendi paçasını kurtarır.
Gemisini kurtaran kaptandır ve kör eline geçirdiğini okşar.
Kılı kuşananın, iş becerenindir:becerebilene aşkolsun!
Zengin arabasını dağdan aşırır, yoksul düz ovada yolunu şaşırır.
Parayı veren düdüğü çalar ve gerisine güvenen borazancıbaşı olur.
Hak değirmende bulunur ve altta kalanıın canı çıksın!
—————alıntı sonu.

Reklamlar

8 Ocak 2007 - Posted by | Mizah

1 Yorum »

  1. iLginc bir biLgi ama dikkatimi çeken nokta şu ki; OsmanLı’da;
    “İşbölümü: Hiç kimse çizmeden yukarı çıkamaz ve herkes ayağını yorğanına göre uzatabilir.
    Her koyun kendi bacağından ve her öküz kendi boynuzundan asılır ve herkes kendi paçasını kurtarır.
    Gemisini kurtaran kaptandır ve kör eline geçirdiğini okşar.
    Kılı kuşananın, iş becerenindir:becerebilene aşkolsun!
    Zengin arabasını dağdan aşırır, yoksul düz ovada yolunu şaşırır.
    Parayı veren düdüğü çalar ve gerisine güvenen borazancıbaşı olur.
    Hak değirmende bulunur ve altta kalanıın canı çıksın!”
    bu deyimler bu mantık gerçekten var miydi_? tartışıLır….
    teşekkürLer…

    Yorum tarafından hasancam | 16 Ekim 2008 | Cevapla


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: